نخستین کابل¬های زیرزمینی برای برق رسانی

در دوره سلطنت رضاشاه کارخانه برق در زمینی در ابتدای خیابان ژاله، در جانب شرقی خیابان شهباز (۱۷ شهریور کنونی) تعیین و با خاتمه عملیات ساختمانی آن در ۱۳۱۵ش. توسط شرکت اشکودا، کار نصب ماشین‌آلات آغاز شد. هم‌زمان با پیشرفت کار ساختمان و نصب کارخانه برق دولتی، در جوار آن یک کارخانه بتن‌ریزی برای تولید...
ادامه مطلب

نخستین لوله های زیرزمینی تهران

نخستین لوله های زیرزمینی تهران یکی از پدیده‌های اروپایی و سوغات سفر دوم ناصرالدین شاه به فرنگ راه اندازی چراغ گاز در تهران بود که توسط کارشناسی به نام فابیوس بواتال راه‌اندازی شد. در ۱۲۹۶ق./۱۸۷۹م. امین‌الملک که شوق داشت پدیده‌های نوین اروپا در پایتخت ایران رایج شود، یک موتور تولید گاز از فرنگستان وارد کرد....
ادامه مطلب

نخستین مالیات اتومبیل، درشکه و..

نخستین مالیات اتومبیل، درشکه و.. یکی از مهم‌ترین نهادهای مدنی جدید که مستقیماً با اداره امور شهر سر و کار داشت، سازمان شهرداری یا اداره بلدیه بود که در دوره محمدعلی شاه قاجار دایر شد. نخستین قانون بلدی در ۱۰۸ ماده در ربیع‌الاول ۱۳۲۵/آوریل ۱۹۰۷ از تصویب مجلس گذشت و با عنوان کتابچه قانون بلدیه...
ادامه مطلب

نخستین محصل ایرانی

نخستین محصل ایرانی – در دوره فتحعلی‌شاه قاجار به همت عباس میرزا و میرزا عیسی قائم مقام نخستین بار تعدادی محصل ایرانی جهت فراگیری علوم و فنون به اروپا اعزام شدند. بازگشت محصلان ایرانی از اروپا، موجد برخی تحولات در تهران شد. مثلاً میرزا رضا مهندس نقشه مدرسه دارالفنون را ریخت و میرزاصالح شیرازی اولین...
ادامه مطلب

نخستین مصلی گستره تهران

نخستین مصلی شیعیان در گستره تهران «صحرای ازدان» مخفف ایزدان و از نام‌های آیین مغان و زردشتیان بوده است و به همین دلیل این نام و آثار موجود در آن محل، متعلق به دوران پیش از اسلام است. بعد از اسلام آوردن ایرانیان، در شهر ری، پیروان مذاهب مختلف اسلام و حتی ادیان دیگر نظیر...
ادامه مطلب

نخستین مهندسان ایرانی

نخستین مهندسان ایرانی فنون مهندسی که در دارالفنون آموخته می‌شد، بر ساختمان‌سازی نیز تأثیرگذاشت. ساختمان دارالفنون پس از ساختمان سفارت انگلیس نخستین ساختمانی بود که براساس طرح و نقشه‌ای با روش اروپایی ساخته شد. میرزا رضا مهندس‌باشی، طراح این بنا، یکی از محصلانی بود که در دوران فتحعلی‌شاه قاجار برای آموختن فنون مهندسی نظام و...
ادامه مطلب

نخستین وزیر دادگستری ایران

نخستین وزیر دادگستری ایران عباسقلی معتمدالدولهٔ جوانشیر از دولتمردان دورهٔ قاجار بود. او پسر ابوالفتح خان جوانشیر و نوادهٔ ابراهیم خلیل جوانشیر (خان قره‌باغ در دوران فتحعلی‌شاه قاجار) بود. او در دورهٔ محمدشاه قاجار حاکم کاشان و سپس حاکم کرمان شد. در دوران ناصرالدین‌شاه به مدت ده سال حاکم اردبیل بود و پس از عزل...
ادامه مطلب

نخل برداری

مالکوم می¬نویسد: « در خود یزد نمایش تعزیه اجرا نمی‌شود اما مراسم نخل برداری که تصور می‌رود آکنده از همان نوع مخاطرات است هر سال برگزار می‌شده است.» (مالکوم، 1394: 124)
ادامه مطلب

نخل گردانی در زرگنده

نخل گردانی در زرگندهروز عاشورا همه بچه های محل جمع می شدند، جلو حسینیه تا پشت سر دسته زرگنده که بزرگترها تشکیل می دادند، براه بیفتند. مدتی طول می کشید تا سرانجام دسته عزاداری با علامتی بزرگ وعلم و کتل و سنج و دیگر ملزومات راه می افتاد.سرپرستان دسته جوری مسیر و سرعت حرکت را...
ادامه مطلب

نخود

دالمانی می¬نویسد: « نخود معادل چهار گندم است.»/ دالمانی، 1378: 146
ادامه مطلب