جمعیت تهران در عصر ناصری
برای اسکان جمعیت افزون شده به شهر، اولین باغهایی که تقسیم شد و به فروش رفت، باغهای خالصه بود که در دوران فتحعلی شـاه احداث شـده بود.(اعتمادالسلطنه، مرآة البلدان، ج۲، ص۱۲۴۲) به زودی بسیاری از باغهای شهر تهران قطعه قطعه و خانهسازی شد؛ چنانکه بروگش در حدود سالهای ۱۲۷۶ق از خشکی و فقدان درخت و گیاه در این شهر شکوه کرده است.( بروگش، ج۱، ص۱۹۱) دامنه این رشد به خارج از شهر نیز کشیده شد. در ۱۲۷۸ق در روزنامه دولتی خبری درباره ایجاد عمارات در خارج شهر و تقسیم یکی از باغهای دیوانی برای فروش به خواستاران آمده است. در دهه ۱۲۸۰ق/۱۸۶۰م در پی فزونی جمعیت و گسترش غیررسمی شهر خارج از حصار، موج تازهای از شهرسازی چهره تهران را به گونهای دیگر تغییر داد. همزمان با برخی از نوسازیهای بنیادی در شهرهای قاهره و استانبول، اقدامات شهرسازی وسیعی به مدیریت میرزا حسینخان سپهسالار، صدراعظم وقت در تهران صورت گرفت. Gerney، J، The Transformation of Tehran in the Later Nineteenth Century، ج۱، ص۵۱-۷۲، Paris، ۱۹۹۲.