نهضت مشروطه در شهر تهران با تشکل آزادیخواهان در ۱۳۲۲ق./۱۹۰۴م. در همین دوره آغاز شد. مشروطه خواهان برای نخستین بار در ۱۶ شوال ۱۳۲۳ق/۱۵ دسامبر ۱۹۰۵م، همزمان با هجرت علما به آستانه حضرت عبدالعظیم و تحصن در آنجا در اعتراض به استبداد علاءالدوله حاکم تهران از حکومت درخواست تأسیس عدالتخانه کردند. این نخستینبار بود که از مجلس رسیدگی به عرایض متظلمین و از عدالتخانه به عنوان یک نهاد سیاسی مشخص سخن گفته شد و تشکیل آن همچون یک خواست همگانی صریحاً اعلام گردید. این تحصن سرانجام در ۱۶ ذیقعده ۱۳۲۳ق./۱۳ ژانویه ۱۹۰۶م.، پس از یک ماه با وعده مظفرالدین شاه برای تدوین و اجرای قانون به پایان رسید. (ملکزاده ، ج۱، ص۳۰۸-۳۱۰) اقدامات آزادی خواهان منتهی به درگیری آنان با حکومت شد. در ۱۸ جمادیالاول ۱۳۲۴ق./۱۱ ژوئیه ۱۹۰۶م.، با درگیری قزاقان با طلاب مدرسه و مسجد حاج ابوالحسن، و زخمی شدن ادیبالذاکرین و کشته شدن سیدعبدالحمید نهضت را وارد مرحله دوم کرد. به دستور صدرالعلما پیکر عبدالحمید از بالای امامزاده یحیی تا مسجد جامع تشییع گردید. بازار بسته شد و مردم در مسجد جامع برای تأسیس عدالتخانه تحصن کردند. در روز جمعه ۲۰ جمادیالاول ۱۳۲۴ق./۱۳ ژوئیه ۱۹۰۶م. که تمام صحن مسجد و اتاقها و شبستانها و حتی پشتبامها و گوشه و کنار مملو از جمعیت بود، در برابر مسجد آقاموسی، نرسیده به چهارسوق بزرگ بازار، درگیری خونینی میان متحصنان و نظامیان رخ داد. علما تصمیم به هجرت به عتبات گرفتند و تجار تهران در سفارتخانه انگلیس، در خیابان علاءالدوله متحص شدند.(ناظمالاسلام کرمانی، ج۱، ص۴۰۸-۴۱۴)در یک ماه پس از آن، کار تحصن تا بدانجا بالا گرفت که از پناهنده شدن ۹ نفر تاجر برای گرفتن تأمین جان و مال به گرد آمدن هزاران نفر برای درخواست مشروطیت انجامید و سخنرانی درباره نظامهای مشروطه اروپایی و بیان مطالبی که پیشتر اظهارش در ایران بسیار خطرناک بود، سفارت را به مدرسه علوم سیاسی بزرگی در فضای آزاد بدل کرد.(ناظمالاسلام کرمانی، ، ج۱، ص۲۷۴)
تمامی مطالب سایت تحت حمایت قانون «حقوق مولفين» میباشد.
هرگونه سوءاستفاده به هر شکلی يا انتشار مطالب در سایتها یا نشریات، بدون کسب اجازه از مولف و بدون ذکر منبع اکيدا ممنوع است.
همچنین استفاده از مجموعه مقالات بصورت یکجا ممنوع میباشد
تمامی حقوق برای وبسایت تهران نامه محفوظ است. | طراحی و توسعه توسط رایانیتا