کشیک چی باشی
میرزامحمد خان قاجار دولو ملقب به کشیکچی‌باشی و سپس سپهسالار (مرگ 17 صفر 1284 ق. در مشهد) وزیر جنگ و صدراعظم روزگار پادشاهی ناصرالدین شاه قاجار بود. میرزا محمد خان پسر امیر خان سردار از نظامیان دوره محمد شاه قاجار بود. میرزا محمد خان کشیکچی‌باشی در زمان تجاوز نظامی بریتانیا به جنوب ایران، به جای مهر علی خان شجاع الملک نوری فرماندهِ قوای جنوب -که از بریتانیایی‌ها شکست‌خورده بود- انتخاب شد، ولی نتوانست در برابر ایشان کاری از پیش ببرد.
در ۱۲۷۵ ق. به سمت وزارت جنگ برگزیده‌شدو در ۱۲۸۰ ق. در سرکوب ترکمانان شورشی استرآباد از خود رشادت نشان‌داد. در ۱۲۸۱ ازسوی ناصرالدین شاه با حفظ سمت وزارت جنگ به صدارت عظمی گمارده شد. به ابتکار او اولین دستورالعمل نظامی در ایران بر اساس رهنمودهای ارتش انگلیس و فرانسه تصویب واجرا شد. این برنامه روش انتصاب و عزل اعضای کادر فرماندهی، برنامه‌ریزی تمرینات نظامی اجباری و ایجاد یک ذخیره آموزش دیده برای معرفی یک ساختار سازمانی خاص راتعیین کرد. نخست‌وزیری میرزا محمد خان ۱۷ ماه دوام آورد و چون نظامی بود عمدتاً به لشکریان توجه داشت و از امور کشور غافل بود. علاوه بر این، درباریان و وزرای منصوب شاه به دستورات او بی اعتنایی می‌کردند و فقط در برابر شاه پاسخگو بودند. سرانجام با توطئه‌های میرزا یوسف آشتیانی و
دیگر درباریان برکنار شد. اندکی بعد میرزا محمد خان به پیشکاری سلطان حسین میرزا جلال الدوله پسر ناصرالدین شاه و والی وقت خراسان رسید.پس از مدتی، میرزا محمد خان به همراه تعدادی از مخالفان ناصرالدین شاه برای سرنگونی وی و جانشینی برادرش عبدالصمد میرزا عزالدوله توطئه کردند.ناصرالدین شاه متوجه این توطئه شد و در سفری به مشهد دستور مسموم کردن میرزا محمدخان با قهوه قاجار را صادر کرد. میرزا محمدخان سپهسالار سه روز پس از ورودناصرالدین شاه به مشهد در سال ۱۸۶۷م درگذشت.

ارسال دیدگاه

ایمیل شما نمایش داده نخواهد شد.