باغ لاله زار

باغ لاله زار
سعید نفیسی می گوید: «در تمام طول خيابان لاله زار، از خيابان اکباتان تا چهار راه مخبر الدوله، باغ لاله زار بود متعلق به دربار سلطنت که مهمترين گردشگاه ناصرالدين شاه بود و تا او زنده بود، هر سال در روز سيزدهم فروردين، به اصطلاح سيزده بدر را آنجا مي کرد، و از عجايب اين بود که در آن روز تمام زنان و دختران سلطنت از دور و نزديک و حتي عمال دربار، بزرگ و کوچک و پير و جوان و دور و نزديک به آن باغ مي رفتند و مهمان شاه بودند و بي حجاب دور او را فرا مي گرفتند؛ زيرا معتقد بودند در حالي که زنان و دختران از نه سال به بالا همه مي بايست در پرده باشند و رو بگيرند، شاه به همه محرم است! در قسمت جنوبي اين باغ در حاشيه خيابان اکباتان، باغ وحشي ترتيب داده بودند که در زمان ما ديگر از ميان رفته بود؛ ولي مي گفتند اقسام مختلف جانوران را در آن جا داده بودند. باغ لاله زار ساختماني هم داشت که اکنون در پشت مغازه چرخ فروشي سينگر هنوز باقي است و شنيده ام که مؤيد السلطنه که وقتي وزير مختار ايران در برلن بوده، چون اين ساختمان و قسمتي از زمينهاي اطراف آن را خريده بود، در اروپا که بود، به تقليد اعيان و اشراف اروپا نام اعياني خود را دوک دو لاله زار گذاشته بود و کارتي به همين عنوان چاپ کرده بود! به مناسبت اينکه باغ وحش در اين باغ واقع شده بود، خيابان شرقي اين باغ را که خيابان سعدي امروز باشد، خيابان باغ وحش مي گفتند و چون دکان و مغازه در آن نبود، برخيها به آن خيابان لُختي مي گفتند. در خيابان اکباتان امروز که در شمال کوچه پدري ما بود، از زاويه خيابان سعدي به بعد، ايستگاه ترامواي اسبي شهر تهران بود که عموماً مردم، آن واگون و آن ايستگاه را واگون خانه و خيابان را خيابان واگون خانه مي گفتند. در اواخر دوره ناصرالدين شاه يک شرکت بلژيکي امتياز راه آهن تهران – شاه عبدالعظيم و همين واگون اسبي تهران را گرفته بود. چهار خط داشت: يکي از چهار راه مخبر الدوله به ميدان سپه امروز، که آن روز ميدان توپخانه مي گفتند، دومي از همان ميدان به سبزه ميدان، سومي از همان ميدان به ميدان شاپور امروز که ميدان دروازه قزوين مي گفتند، چهارمي از همان ميدان به ايستگاه راه آهن شاه عبدالعظيم.»(نفیسی، گشت و گذاري در تهران قديم)