باغ اميراحمدى
باغى با وسعت يك هكتار در تجریش خیابان مقصود بک در محله الهيه تهران و همسايگى خانه – موزه دكتر حسابى است و آن باغ ييلاقى سپهبد امير احمدى، آجودان رضا شاه بوده است که امروز باغی عمومی با نام باغ موزه هنر ايرانى شده است. توران توفیقی (توران مهاجر اسلامی)فرزند سردار عظیم محمد توفیقی و همسر سپهبد احمد امیر احمدی بود که بعدها نام خود به توران مهاجر اسلامی تغییر داد.
احمدآقاخان (اميراحمدى) در سال 1272ش. در خانه يك سرباز در اصفهان به دنيا آمد. او تحصيلات نظامى خود را در مدرسه قزاقخانه به پايان رساند و به نظامىگرى پرداخت. در 1299 ش. با درجه سرهنگى يكى از همراهان اصلى سيد ضياء و رضاخان بود. امير احمدى بعدها لشكر غرب را تاسيس كرد و خود فرمانده آن لشكر شد. بسيار توانا و بىرحم بود، شورشها و راهزنىهاى مناطق غرب و جنوب غربى را سركوب كرد. در 1308 ش. نخستين كسى بود كه به فرمان رضاشاه به درجه سپهبدى رسيد. شهريور 1320 ش. فرمانده حكومت نظامى تهران شد. در كابينه فروغى وزير كشور و در كابينه قوامالسلطنه وزير جنگ شد. در 1321 ش. نيز فرمانده حكومت نظامى تهران شد و ظرف چند ساعت تظاهرات خونين مخالفين دولت را متوقف كرد. باز هم چند بار وزير كشور و وزير جنگ و يك دوره نيز به عنوان سناتور انتصابى مجلس سنا انتخاب شد. (مرسلوند، زندگى مشاهير ايران.)
سپهبد امير احمدى اين باغ را از پسر معينالسلطان كه مالك اوليه باغ بود خريدارى كرد. اين باغ در خيابان مقصود بك تجريش واقع است و به معينالسلطان تعلق داشت كه بعد پسرش – حسابى – آن را به سپهبد امير احمدى فروخت.
مهدى بامداد درباره معينالسلطان مىنويسد:«حاج جعفر قلى خان اعتمادى (جلالالملك – معينالسلطان) متولد 1280 ق. پسر عيسى خان والى اعتمادالدوله قاجار قويونلو. جعفرقلى پس از مهدى قلى (مجدالدوله) برادر خود غلام بچه باشى ناصرالدين شاه شد، در سال 1301 ش. به جلالالملك و در زمان مظفرالدين شاه به معينالسلطان ملقب شد. ( بامداد، ج 1، 244.)
باغ و عمارت در سال 1310 بنا شده است، حال و هواى معمارى قاجار و به شيوه باغهاى ايرانى با عبور جوىهاى آب از زير درختان بلند و كهنسال، دارد.
در فضاى باز باغ دو گروه از ارزشمندترين آثار حجمى ايران به نمايش گذاشته شده است؛ آثار سمپوزيوم بين المللى مجسمهسازى كه در زمستان 1385 برگزار شد و ماكتهاى آثار تاريخى ايران كه سال 1347 در ايتاليا ساخته شده و مدتى در انبار نگهدارى مىشده است. در اين بين آثار حجمى ديگرى هم از جمشيد مراديان، كامبيز و كامران شريف، حميدرضا حكيمى و كامبيز صبرى به چشم مىخورد.
این بـاغ دوبر از جهت شمال و شرق است. امیراحمدی باغ را به نام همسر خود، توران مهاجراسلامی، خریداری کرد و تا سالها پس از انقلاب نیز در تملک او بود. باغ با درگذشت مالک در اواخر دهه ۱۳۶۰ش. به تملک دولت درآمد. بعدها در اختیار خانه سینما قرار گرفت، تا اینکه عاقبت در ۱۳۸۳ شهرداری آنرا خریداری و به شرکت توسعه فضاهای فرهنگی واگذار کرد. این شرکت، باغ و اعیانی آن را بازسازی و مرمت کرد. در سال۱۳۸۶ باغ – موزه هنر ایرانی در آن گشایش یافت که شامل تفرجگاه و کارگاه آفرینش هنری، نگارخانه پردیس، کافه گالری و فروشگاه محصولات فرهنگی است. باغ دو ورودی دارد. ورودی شمال شرقی متصل به ساختمان جانبی با سقف شیروانی است. ورودی دیگر در ضلع شرقی با دو اتاقک نگهبانی قراردارد. دیوار باغ، به صورت نرده طراحی شده تا امکان دیدن فضای داخل باغ از بیرون باشد. بانو فرح پهلوی در دهه 1340 ماکت هایی از بناهای تاریخی ایران به هنرمندان ایتالیا سفارش داد که در جشنهای ۵۰۰‘۲ساله شاهنشاهی مورد استفاده قرار گرفتهاند. آنها را از جمله کاخ چهلستون، کاخ هشتبهشت، نقش رستم، برج فانوس، شمسالعماره، گنبد سلطانیه، مقبره دانیال نبی در این باغ به نمایش گذاشته اند. باغ چند حوض دارد. حوض اصلی مدور و در مرکز آن قراردارد. باغ دارای قنات و چنارهای کهنسال است. محل زندگی مالک ساختمانی قدیمی(عصر رضاشاهی) در ناحیه شمال باغ که دارای معماری برجسته ای نبوده است. آن بنا در جریان عملیات مرمت بطور کلی دگرگون شد. این خانه در ابتدا بهصورت بنایی ساده بود با مصالح سنتی از قبیل آجر، تیر چوبی، اما در عملیات مرمت از تیرآهن و شیروانی استفاده شد. خانه در جهات اربعه نماسازی شده و از آجر و اندود گچ است و دارای دو ایوان در جبهه شمالی و جنوبی است. ایوان جنوبی در نمای اصلی خانه قرار دارد. درها در شکل اولیه خود، بهصورت ارسی سهلنگهای بوده و از بین رفته است. فقط یک لنگه ارسیِ باقیمانده، است. ساختمان باغ دارای زیرزمین در جبهه جنوبی است.
