فردوسی – تهران نامه https://tehrannameh.com دانشنامه تاریخی جغرافیایی تهران به کوشش داریوش شهبازی Wed, 22 Mar 2017 12:45:44 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.1 https://tehrannameh.com/wp-content/uploads/2024/10/cropped-logo2-32x32.png فردوسی – تهران نامه https://tehrannameh.com 32 32 ایران https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/#respond Wed, 22 Mar 2017 12:45:44 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/ اسم خاص پهلوى اِران (Eran) به كشور ایران در عهد ساسانى اران – شتر (Eran Shatre)مى‌‌گفتند. در عصر هخامنشى ایى ریا (Arya) نام قوم ایرانى بود و این كلمه را قوم قفقاز به صورت «ایرون« (Iron) «ایرو» (Iroe) و «ایر» (Ir) به خود اطلاق كرده‌‌اند. كلمات آریا، آریاییان و ایران و امثال آن‌‌كه در زبان پارسى باقى مانده از این كلمه گرفته شده است.

 در مغرب زمین از قرون وسطى به نام‌‌هایى از قبیل پرس (به لهجه فرانسوى) و پرشا (به لهجه انگلیسى مقتبس از لفظ پرسیس، نام یونانى قسمتى از ایران كه كمابیش مطابق فارس بوده) برمى‌‌خوریم. ولى در سال 1935 م. (دوران سلطنت رضا شاه) بر طبق تقاضاى دولت ایران به جاى پرس، پرشا و غیره كلمه ایران پذیرفته شده است و نام كشورمان به ایران تبدیل گردید. / لغتنامه دهخدا.

 در دوران سلطنت پهلوى اول به سال 1314 خ. باقر كاظمى، وزیرامور خارجه، از كشورهاى خارجى به طور رسمى خواست كه به جاى واژه‌‌هاى پرس یا پرشیا یا پارس نام «ایران» را به كار برند.

 فردوسى این نام را به كار برده است:

 كه ایران بهشت است یا بوستان

همى بوى مشك آید از دوستان

 و نیز گوید:

 تو را بانوى شهر ایران كنم

    به زور و به دل جنگ شیران كنم

 اسدى طوسى هم گوید:

 مزن زشت بیغاره ز ایران زمین

كه یك شهر از آن به ز ماچین و چین

 در متون قدیم «ایرانشهر» به معنى مملكت ایران به كار رفته است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86/feed/ 0 اولین جسد در مدرسه طب https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%ac%d8%b3%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b7%d8%a8/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%ac%d8%b3%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b7%d8%a8/#respond Sun, 19 Mar 2017 18:48:59 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%ac%d8%b3%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b7%d8%a8/ بارنائود كه مردى نسبتاً بلند اندام و گرم گفتار و گشاده رو بود پیش از مرگش جسدش را به مدرسه طب تهران فروخت و از بهاى آن بر سرمایه كتابخانه‌‌اى كه در خیابان علاءالدوله (فردوسى) دایر كرده بود افزود. جسد او پس از مرگش تحویل مدرسه طب شد و این اولین بار بود كه عده‌‌اى از شاگردان طب ضمن تشریح عملى، درس آموختند. / مجله یغما، 23 شهریور 1349، ص 366.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%ac%d8%b3%d8%af-%d8%af%d8%b1-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87-%d8%b7%d8%a8/feed/ 0 اردشیرخان https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%b4%db%8c%d8%b1%d8%ae%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%b4%db%8c%d8%b1%d8%ae%d8%a7%d9%86/#respond Mon, 06 Mar 2017 15:44:15 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%b4%db%8c%d8%b1%d8%ae%d8%a7%d9%86/ «آرداشس بادماگریان» از ارامنه تبریز، كه به وثوق التجار معروف بود، ولى مردم تهران وى را اردشیرخان مى‌‌نامیدند. او از اولین سینماداران تهران است. / تهران قدیم، ص 387.

 «… در شعبان 1327 ق. در خیابان علاءالدوله مقابل بانك استقراضى در آپارتمان اردشیرخان از طرف مسیو پاته فرر و مسیو آنتوان خان سوریوكین و كمپانى، تماشاخانه سینماتوگراف دایر خواهد شد چون خود مسیو پاته اول مخترع این كار است… .» / روزنامه ایران نو، 24 شعبان 1327 ق.

 اردشیرخان سرانجام در سال 1330 ق. / 1291 خ. در خیابان علاءالدوله (فردوسى فعلى) سالن سینماى جدیدى را افتتاح كرد و براى نخستین بار در تهران بهره‌‌بردارى همگانى از سینما را رواج داد. مرحوم عبداله بهرامى در توصیف سینماى اردشیرخان كه به اردشیر ارمنى شهرت داشت، چنین مى‌‌نویسد: «اردشیر خان شخصى تنومند و ارمنى بود كه قسمتى از ساختمان دو طبقه روبه‌‌روى بانك ملى در خیابان فردوسى متعلق به او بود. طبقه زیر، مغازه كتاب فروشى و غیره بود، اما در طبقه دوم یك سینماى كوچكى تهیه كرده بود… بلیطهاى چاپى را به قیمت دو قران مى‌‌فروخت… مطابق مقررات آن وقت زن‌‌ها حق ورود به چنین محلى را نداشتند… واردین با بى‌‌صبرى در انتظار تاریك شدن اتاق و ظاهر شدن عكس‌‌ها روى پرده سفید بودند. براى این‌‌كه مجلس به كلى سرد و كسل نشود خود اردشیرخان با هیكل بزرگ و قابل تماشا هر نیم ساعت وارد مى‌‌شد و مژده مى‌‌داد كه الساعه تماشا شروع خواهد شد. این انتظار تا یك ساعت به طول مى‌‌انجامید… یك نفر تارزن و یك نفر هم با دنبك شروع مى‌‌كردند به نواختن آهنگ‌‌هاى وطنى و تماشاچیان را مهیاى شنیدن و دیدن صحنه مهیج مى‌‌نمودند.» / خاطرات عبدالله بهرامى، ص 43، نقل از تهران به روایت تاریخ، ص 2161.

 زمانى هم خان بابا معتضدى با اردشیرخان به طور مشترك سینمایى را افتتاح كردند كه این شراكت طول نكشید و به هم خورد.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b1%d8%af%d8%b4%db%8c%d8%b1%d8%ae%d8%a7%d9%86/feed/ 0