فرانسوی – تهران نامه https://tehrannameh.com دانشنامه تاریخی جغرافیایی تهران به کوشش داریوش شهبازی Thu, 11 Feb 2021 16:08:04 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://tehrannameh.com/wp-content/uploads/2024/10/cropped-logo2-32x32.png فرانسوی – تهران نامه https://tehrannameh.com 32 32 ژیان https://tehrannameh.com/list/%da%98/%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%da%98/%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86/#respond Thu, 11 Feb 2021 16:08:04 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86/ ژیان – خودروی بسیار اقتصادی کارخانه سیتروئن فرانسوی است. شرکت سیتروئن در سال ۱‍۹۱۹ توسط آندره سیتروئن تاسیس شد. در سال 1948 شرکت خودروسازی سیتروئن فرانسه از نخستین خودرو دو سیلندر جدید خود به نام «دیان» (در ایران: ژیان) رونمایی کرد. ژیان از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۸۳ در ایران‌، پرتغال، آرژانتین، یوگسلاوی (اسلوونی) و بلژیک مونتاژ شد. خودروی کوچک دو سیلندری با نام سیتروئن ۲CV  یا «دودوش» را در نمایشگاه سالانه اتومبیل پاریس به نمایش گذاشته بود؛ خودرویی نسبتا ارزان و کم مصرف که طراحی جالب و یگانه‌ای داشت. در پی توسعه اقتصادی دولت ایران در دهه چهل و موافقت با تولید اتومبیل در کشور، شرکت سهامی تولید سیتروئن ایران با سرمایه اولیه شانزده میلیون تومان تاسیس می شود. آنتوان آیسه در سال ۱۳۴۵ با خرید قطعه زمینی وسیع به مساحت 24 هکتار (240 هزار متر مربع) به بهای متری سه ریال از ارتش ایران، زمینه تاسیس سایپا را فراهم کرد. آیسه یک شهروند ارمنی لبنانی‌ایرانی بود. به دلیل اصالت لبنانی وی رابطه زیادی با فرانسوی‌ها داشت. او با کمک کریستین اودس که از مدیران سیتروئن فرانسه و همکلاسی دوران تحصیل فرزند آیسه بود، کار را با سیتروئن آغاز کرد. البته در آن زمان مشخص نبود با وجود انبوه خودروهای آلمانی و آمریکایی در ایران، سیتروئن چه آینده‌ای دارد اما آیسه معتقد بود طبقه متوسط در حال شکل‌گیری ایران، نیاز به خودرویی کم مصرف و اقتصادی دارد. در سال 1345 گروهی از متخصصان و سرمایه گذاران اروپایی وارد ایران شدند. تصمیماتی اتخاذ گردید. این کارخانه در سال 1347 اولین محصولات خود را که وانت آکا و سواری ژیان بود، به بازار عرضه کرد. در آن روز تولیدات کارخانه با روش دستی و بدون تجهیزات مدرن و تکنولوژی پیشرفته محصولات خود را تولید می کرد. نکته جالب توجه اینکه تعدادی از ژیان ایران به ابوظبی که امروز آخرین مدل خودروهای جهان را دارد، صادر شد. سیتروئن دایان یا ژیان با قیمت ارزان و هزینه نگهداری کم مناسب و محبوب جوانان و خانواده های کم درآمد بود. در سال ۱۳۵۲ پس از توافقنامه ای با شرکت خودروسازی فرانسوی رنو، رنو ۵ در مدل‌های ۲ و ۴ در توسط سایپا به بازار عرضه شد. در سال 1353 شرکت سیتروئن با آوردن تجهیزات مدرن و توسعه کارخانه محصولات فراوانی را عرضه کرد، ژیان مهاری و ژیان پیکاپ (وانت اتاق دار) هم تولید شد. در اوایل پیکان ۱۷ هزار تومان و ژیان ۱۲ هزار تومان(ابتدا 8 هزار تومان بود) بود. موتور آن دو سیلندر  و حجم ۴۳۵ سی سی بود. بعد به ۶۰۲ سی سی افزایش یافت. وزن خالص آن ۶۴۰ کیلوگرم و ٥لیتر در ۱۰۰ کیلومتر بنزین مصرف می کرد. به‌صورت دستی می‌ شد ارتفاع خودرو را تنظیم کرد. ژیان، سیستم جرقه زنی داشت، از نوع کوئل دوبل و فاقد دلکو بود. توان لازم برای حرکت در خیابان‌های سربالایی را نداشت. سیستم تعلیق آن به صورت دو استوانه است و شبیه نوعی کمک فنر که به چرخ‌ها متصل می‌شود. شرکت سایپا تولید آن را از سال ١٣٦٠ متوقف کرد و رنو ۵ را جایگزین آن نمود. کلکسیونرها برای ژیان تولید ۱۹۶۱ را ۱۷۲ هزار یورو پول پرداخت کردند. خودرو مورد استفاده در مجموعه تلویزیونی مشهور خانه به دوش یا مراد برقی، ژیان بود. پس پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، دولت ایران، شرکت سایپا را در ۱۶ تیر ۱۳۵۸ به مالکیت خود درآورد و سایپا، از آذر ۱۳۶۰ زیرنظر سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران قرار گرفت. ژیان رقیب پیکان بود. ژیان برای خانواده های کم بضاعت‌تر تولید می‌شد. در مجموع 5 میلیون دستگاه از مدل‌های مختلف ژیان در جهان تولید شده است. گروهی از گردشگران فرانسوی فاصله ۱۴ هزار کیلومتری بین پاریس تا اصفهان را با ژیان پیموده‌اند. معروف بود این خودرو چپ نمی کند. وزن خودرو سبک، تعمیرش ساده و مصرف سوخت خودرو هم بسیار پایین بود. خودرویی که یک موتور دو سیلندر هوا خنک داشت و تعمیر و نگهداری آن کم‌هزینه و آسان بود. تولید ژیان تا سال ۱۳۵۹ ادامه داشت و در این مدت بیش از ۱۲۳ هزار دستگاه از این خودرو تولید شد. بعدها اسم سیتروئن از اسم شرکت حذف شد در نهایت به «شرکت سهامی ایرانی تولید اتومبیل» تغییر کرد و نام سایپا (SAIPA) از حروف اول ترجمه فرانسه این اسم استخراج شد. بنگرید به کارخانه سایپا.

]]> https://tehrannameh.com/list/%da%98/%da%98%db%8c%d8%a7%d9%86/feed/ 0 اولین عمل جراحى https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%89/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%89/#respond Sun, 19 Mar 2017 20:18:39 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%89/ دانشجویان ایرانى در اوایل سلطنت ناصرى براى نخستین بار توسط دكتر كلوكه[1] (47) پزشك فرانسوى شاه با آموزش جراحى به روش علمى آشنا شدند. / روزنامه وقایع اتفاقیه، ش 1268 52 ق. ! رجوع کنید به طبابت.

[1]

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b9%d9%85%d9%84-%d8%ac%d8%b1%d8%a7%d8%ad%d9%89/feed/ 0 اوژن فلاندن https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%da%98%d9%86-%d9%81%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%da%98%d9%86-%d9%81%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86/#respond Sun, 19 Mar 2017 15:38:26 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%da%98%d9%86-%d9%81%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86/ نقاش و باستان شناس فرانسوى در عهد محمدشاه. به سال 1257 ق. / 1841 م. تهران را دیده و مشاهدات خود را همراه با نقاشى‌‌هایى سودمند به رشته تحریر درآورده است. وى درباره تهران نوشته است: «محیط این شهر بیش از چهار پنج كیلومتر نیست، حصار شهر مانند دیگر شهرها برج‌‌هایى است كه به دور آن خندق حفر كرده‌‌اند.» در صفحه 46 كتاب تهران قدیم تاریخ سفر وى به تهران را 1840 م. / 1256 ق. ذكر شده است.

 

اوژن فلاندن

 

 فلاندن تصویرى از دروازه شمیران قدیم واقع در مدخل پامنار دارد. در این تصویر نشان داده مى‌‌شود كه مدخلى مستحكم در جلوى دروازه اصلى احداث كرده بودند و نیز قسمت‌‌هایى از باروى شاه طهماسب در این اثر نقاشى به روشنى نمایان است. فلاندن در سفر نامه‌‌اش به توپ مروارید و رسم بست نشستن مردم به جهت مصونیت از تعقیب و مجازات نیز اشاره‌‌اى دارد.

 اوژن ناپلئون فلاندن در 15 اوت 1803 متولد شد. محل تولد وى شهر ناپل است. پدر او سردار معروف ناپلئون اول بوده. اوژن قبل از هر چیز علاقه به نقاشى را از پدر به ارث مى‌‌برد. خود او در ابتدا بدون بهره‌‌گیرى از استاد، به نقاشى روى آورد. اولین تابلوهاى معروف اوژن فلاندن یك دختر جوان ناپلى (1835) و چند تابلو از مناظر شهر بروكسل است.

 سفر به ایران، در سال 1839 اوژن فلاندن همراه هنرمند معمارى به نام پاسكال كُست از طرف فرهنگستان هنرهاى فرانسه انتخاب مى‌‌گردد و به همراه یك هیئت سیاسى – كه هدف آن تشكیل و مطالعه امكانات برقرارى روابط تجارى سیاسى با ایران بوده – عازم ایران مى‌‌شود. هر چند هیئت سیاسى بدون موفقیت چندانى ایران را در ژوئن 1840 ترك مى‌‌كند، این دو هنرمند، در ایران مى‌‌مانند و طى دو سال با وجود دردسرهاى مالى فراوان، تا حد توان از مناطق باستانى ایران گذر كرده، آثار باستانى را مطالعه نموده و با دقت و هنرمندى از آن‌‌ها طرح تهیه مى‌‌كنند.

 حاصل این سفر یك مجموعه شش جلدى به نام سفر به ایران شامل تصاویر ایران باستان، توضیحات مربوط به این تصاویر و نیز تصاویر ایران مدرن (عصر قاجار) است. همچنین اوژن فلاندن شرح كامل سفر خود را با جزئیات در قالب یك سفرنامه منتشر مى‌‌كند. پس از بازگشت از سفر به ایران در سال 1842 این هنرمند مدال شوالیه لژیون دونور دریافت مى‌‌كند.

 در سال 1856 وى مجموعه‌‌اى دو جلدى به نام مشرق زمین را به چاپ مى‌‌رساند و در نمایشگاه نقاشى پاریس در 1857 دو اثر دیگر به نام‌‌هاى منظره‌‌اى از فتح طرابلس سوریه و داخل بازار تهران را به نمایش مى‌‌گذارد.

 سرانجام اوژن ناپلئون فلاندن به سال 1876 در پاریس بدرود حیات مى‌‌گوید. در كنار تابلوهاى هنرمندانه وى كه در موزه‌‌هاى مختلف فرانسه نگهدارى مى‌‌شود، طرح‌‌هایى كه او از آثار باستانى ایران و بین‌‌النهرین تهیه كرده، حتى تا به امروز منبع بسیار ارزشمندى براى استفاده محققان و علاقه‌‌مندان به معمارى است. / ماهنامه جهان كتاب، ص 6؛ فرهنگ جامع خاورشناسان.

 تابلوهاى نقاشى فلاندن از مناظر و ابنیه تهران بسیار با ارزش و گاهى تنها سند بازمانده از آن بنا مى‌‌باشد، نظیر نقاشى باروت‌‌خانه تهران كه تنها سند از قلعه باروت‌‌خانه دارالخلافه است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%da%98%d9%86-%d9%81%d9%84%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%86/feed/ 0 اورسل ارنست https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b3%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d9%86%d8%b3%d8%aa/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b3%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d9%86%d8%b3%d8%aa/#respond Sun, 19 Mar 2017 15:30:25 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b3%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d9%86%d8%b3%d8%aa/ سیاح فرانسوى كه در دوره قاجاریه به ایران آمده و مشاهدات خود را به خصوص درباره تهران در سفرنامه خود به‌‌طور مشروح آورده كه در این ارتباط حاوى مطالبى مفید است. این كتاب توسط على اصغر سعیدى ترجمه شده است. وى به شرح دقیق بازارهاى مختلف تهران و دیگر جاهاى شهر مانند میدان توپخانه و یا حتى مراسم و رفتار مردم نظیر شتر قربانى و غیره پرداخته است. این كتاب به لحاظ بررسى اوضاع اجتماعى – تاریخى تهران آن روزگار، از كتب بسیار مفید مى‌‌باشد.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d8%b1%d8%b3%d9%84-%d8%a7%d8%b1%d9%86%d8%b3%d8%aa/feed/ 0 ادمون دوتامپل https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%d9%85%d9%88%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%be%d9%84/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%d9%85%d9%88%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%be%d9%84/#respond Fri, 17 Feb 2017 03:51:32 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%af%d9%85%d9%88%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%be%d9%84/ او فرانسوى و صاحب كتابى با نام قاجاریه است كه راجع به حكومت قاجاریه و نیز شهر تهران مطالبى بسیار سودمند دارد. این كتاب در 1873 م./ 1290 ق. در پاریس به چاپ رسید. / از صبا تا نیما، ص 236.

 هم اوست كه در كتابش آورده: «براى اولین بار (25 محرم 1253 ق./ 1837 م.) روزنامه رسمى مملكتى در دوره محمدشاه انتشار یافت كه بعدها پس از تغییراتى به صورت روزنامه رسمى به نام وقایع اتفاقیه در تهران درآمد. این روزنامه با چاپ سنگى به قطع یك ورق بزرگ از كاغذ خانبالیغ چاپ مى‌‌شد و چاپ آن چندان عالى نبود.» / میرزا تقى خان امیركبیر، ص 142، نقل از كتاب  Kadjars, P.43-44Les Edmond De Temple

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%d9%85%d9%88%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%aa%d8%a7%d9%85%d9%be%d9%84/feed/ 0 اتومبیلچى https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%aa%d9%88%d9%85%d8%a8%db%8c%d9%84%da%86%d9%89/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%aa%d9%88%d9%85%d8%a8%db%8c%d9%84%da%86%d9%89/#respond Fri, 10 Feb 2017 07:58:14 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%aa%d9%88%d9%85%d8%a8%db%8c%d9%84%da%86%d9%89/ با ورود اتومبیل مظفرالدین شاه به تهران مردم به راننده آن اتومبیلچى گفتند و با فزونى اتومبیل‌‌ها این نام بیشتر رایج گردید، اما بعدها با ورود كلمه فرانسوى شوفر كم‌‌كم اتومبیلچى متروك گردید.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%aa%d9%88%d9%85%d8%a8%db%8c%d9%84%da%86%d9%89/feed/ 0