ری – تهران نامه https://tehrannameh.com دانشنامه تاریخی جغرافیایی تهران به کوشش داریوش شهبازی Thu, 29 Jul 2021 00:08:16 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.1 https://tehrannameh.com/wp-content/uploads/2024/10/cropped-logo2-32x32.png ری – تهران نامه https://tehrannameh.com 32 32 خیابان گار ماشین https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86/#respond Thu, 29 Jul 2021 00:08:16 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86/ خیابان گار ماشین – نام پیشین خیابان ری است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%db%8c%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d9%86-%da%af%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86/feed/ 0 کهن پیوند ری و تهران https://tehrannameh.com/list/%da%a9/%da%a9%d9%87%d9%86-%d9%be%db%8c%d9%88%d9%86%d8%af-%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%da%a9/%da%a9%d9%87%d9%86-%d9%be%db%8c%d9%88%d9%86%d8%af-%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/#respond Fri, 26 Mar 2021 01:28:50 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%da%a9%d9%87%d9%86-%d9%be%db%8c%d9%88%d9%86%d8%af-%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/ کهن پیوند ری و تهران
رابطه و خویشاوندی این دو در بستر تاریخ چنان در هم آمیخته که گویی دو روح در یک تن اند.
ری در شمار کهن ترین شهرهای عالم است که بدین لحاظ با بابل و نینوا پهلو می زند و به جرات باید گفت  نمی توان چون آن در میان دیگر همتایانش یافت.
هر چند تاریخ بنای ری را به عهد استقرار اقوام آریایی  رسانده اند اما قطع به یقین بدان روزگار که آریاییان بر این پهنه گام نهادند این گستره را چنان آباد کرده بومیان یافتند که سزاوار سکونتشان شد (چندانکه حکیم توس گوید دیوان اجدادمان را خط آموختند)  آن گونه که بعد ها ری از تمام شهرهای ماد بزرگتر گردید و چنان قابلیتی یافت تا تاج پایتختی سرزمینمان را بر سر نهاد. از این روی ری را شهر سلطنتی نامیدند. وجود آثار تمدنی بیش از هشت هزار ساله چشمه علی و نخستین خاستگاه مغان و استقرار ستایشگاه های فراوان دین حضرت زردشت در این گستره  و کشف سفال های رنگی از تمدن های باستانی در جای جای این پهنه وسیع و دیگر آثار چندین هزار ساله همگی گواهی است بر این مدعی.
نام ری را در بیشتر متون تاریخی- جغرافیایی و دینی گونه گون می توان دید از کتیبه‌های هخامنشی تا تورات از آثار تاریخی یونانیان تا اوستا و از منابع قرون اسلامی چون هفت اقلیم، نزهه‌القلوب ، مختصر البلدان وآثارالبلاد تا آثار قلمی نخستین سیاحان اروپایی که به شرق پای نهاده اند.
 این دیرینه درخشان است که بنای آن را به فرزند حضرت نوح هم نسبت داده اند.
ارویا ،راگا، راگس،   رغه، اریا   ، آرشکیا ، ام البلاد، ری شهر، شیخ البلاد و محمدیه و ده ها نام دیگر در متون کهن ایرانیان و بیگانگان شهادتی است که همگان  بر آستان این دیرینه شهر گیتی سر ساییده و بر  باب عظمتش قامت تعظیم فرود آورده اند .
وقتی نخستین راه فنی هزاران کیلومتری عالم را داریوش هخامنشی پی افکند از جوار ری پر آوازه گذشت که بعد از آن بخشی از راه ابریشم شد و دو هزار سال تجارت جهانی را یاری کرد.
ری در دامان پر مهرش آبادی های فراوانی نظیر طرشت و دولاب و مهران و… را پروراند که تهران از جوان ترین هایش به شمار می آید. تهرانی که گاهی ساکنان سرکش و چموشش راه بر شهروندان متمول و متمدن ری می بستند و آنان را سخت می آزردند و اموالشان را به غارت می بردند ولی ری بود که مادروار دندان بر جگر می نهاد و صبوری می کرد. تهران از مهر ری و آوازه این شهر بهره می برد و می بالید و خرد خرد قامت می کشید. تا که گردش چرخ و خشم خصم و دست روزگار طرحی نو در انداختند و گویی ناگهان ورق برگشت همه چیز به کام این نورسیده گردید.
زلزله ای مهیب خانه های ری را در هم کوبید. جمعی را کشت و گروهی را آواره کرد. مردم بی پناه شهر در غم و اندوه در مانده بودند که لشکر تیغ از نیام کشیده خصم بد گهر در رسید . وحشیان مغول از کشته ها پشته ها ساختند و چنان ری را ویران کردند که بعد از آن ری دیگر ری نشد. شکوه و جلالش در هم شکست و خانه هایش فرو پاشید و اعتبار هزاران ساله اش چنان کاهید چندان که این سوار فتاده از شمار شهرهای این مرز و بوم بیرون رفت و هرگز نامش از سایه تهران نوپا نرهید. گو این که ری را جمعی از ساکنانش خواستند که دگر باره  بر خیزد و دور کار بدست گیرد و بسیار هم کوشیدند اما حاصلی بدست نیامد و بیرحمی روزگار چنان کرد که سده های اخیر ری را آبادی خردی از تهران نامیدند و در متون قجری آن را دیه «حضرت شاه عبدالعظیم» خواندند.
این حمله وحشیانه و آن زلزله مهیب  و این رسم غریب روزگار گرچه ری را به زیر کشید اما تهران را به سرعت اعتبار بخشید و توان داد تا گروهی از رازیان جسته از چنگ خصم و رسته از بد حادثه را به مهر در دامان گیرد و همین عده متمدن شهری آگاه از آیین شهروندی با  روستاییان عصیانگر و بی خبر تهرانی دست به دست هم تهران را آباد و آبادتر کردند و بازار و کاروانسرا ساختند و مسجد و بنای امامزاده بر آوردند و …  تا جای خالی ری را در این گستره وسیع اندک اندک گرفتند. اینان به ری رفتند و خانه های آجری و شهری فرو خفته آنجا را  کوبیدند و آجر و تیر چوبی سقف های فرو ریخته به تهران  آوردند و بر جای جان پناه های خشتی محقر خانه های معتبر  ساختند.
روزگار  مدام به کام تهران  گشت. شاه تهماسب حصاری بر تهران نهاد و شاه عباس اعتبارش داد و نخستین بار بیگلربیگی برایش مامور کرد و نادر تیول فرزندش نمود و کریم خان می خواست تختگاهش کند که آقامحمد خان برآمد و تیر بر هدف زد و پایتختش کرد و چرخ گردید و گردید تا این که امروز تهران نامدارترین شهر ایران در جهان است و آن پیر شکوه دیده عزلت گزیده به کنجی شاهد.

]]> https://tehrannameh.com/list/%da%a9/%da%a9%d9%87%d9%86-%d9%be%db%8c%d9%88%d9%86%d8%af-%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/feed/ 0 ایلات و عشایر https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d8%b9%d8%b4%d8%a7%db%8c%d8%b1/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d8%b9%d8%b4%d8%a7%db%8c%d8%b1/#respond Wed, 22 Mar 2017 15:25:23 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%db%8c%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d8%b9%d8%b4%d8%a7%db%8c%d8%b1/ با آن‌‌كه در منطقه رى، ایلات و عشایر بسان دیگر منطقه‌‌هاى ایران چون فارس و خراسان و آذربایجان، وجود نداشته، امّا به مرور تا استوارى سلطنت قاجاریه و پس از آن نام و نشان بسیارى از آنان در كتب تاریخى آمده است. به‌‌طورى‌‌كه اعراب ورامین، میش مست سمنان بسیار معروفند و از ایلات هداوند، اصانلو، قراچورلو، گاو باز و دیگر شاهسون‌‌ها، حتّى قشقایى و بختیارى هم در اطراف تهران سخن به میان آمده است.

 در احوال بصیرالسلطنه نوشته شده است: «در سال 1314 ق. كه مظفرالدین شاه از تبریز به تهران وارد شد و به سلطنت رسید، بصیرالسلطنه نیز با وى به تهران آمد در سال‌‌هاى 1314 و 1315 ق. در پایتخت اقامت داشت. وى علاوه بر سِمت پیشخدمتى و ناظم خلوتى همایونى ریاست ایلات اطراف تهران را، از قبیل قراچورلوى خوار، هداوند، اصانلوى خوار و غیره كه قبلاً تصدى آن‌‌جا با محمد قاسم خان وكیل‌‌السلطنه برادر امین السلطان بود، به عهده داشت و ضمناً دسته موزیكانچى تبریزى نیز ابواب جمعى او بود.»

 مسعود كیهان، ایلات اطراف تهران را كه در یك منطقه وسیع ییلاق و قشلاق داشته‌‌اند به شرح زیر آورده است: گاوبار، اوریاد، عرب كوشكى، بداغى و كرمانى، افشار، اینانلو، هداوند، عرب حاجى، آقاسلطانى، اصانلو، ایكایى، كلكو، عرب كتى، عرب میش مست، بوربور، شصتى، مردبچه، بختیارى، عرب حلوایى، پازكى، عرب صحنانى، قرا چورلو، نفر زركو، نانكى. / تاریخ اجتماعى، فرهنگى تهران، ج 1، ص 125.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d9%84%d8%a7%d8%aa-%d9%88-%d8%b9%d8%b4%d8%a7%db%8c%d8%b1/feed/ 0 ایستگاه على‌‌آباد https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/#respond Wed, 22 Mar 2017 15:09:49 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/ جزو دهستان حسن آباد از توابع شهرستان رى استان تهران مى‌‌باشد.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/feed/ 0 ایستگاه بهرام https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%85/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%85/#respond Wed, 22 Mar 2017 15:04:48 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%85/ جزو دهستان قلعه نو از توابع شهرستان رى استان تهران است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b3%d8%aa%da%af%d8%a7%d9%87-%d8%a8%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%85/feed/ 0 ایرین https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%86/#respond Wed, 22 Mar 2017 14:58:40 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%86/ از آبادى‌‌هاى رى

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%db%8c%d8%b1%db%8c%d9%86/feed/ 0 اولین راه آهن در تهران https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a2%d9%87%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a2%d9%87%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/#respond Sun, 19 Mar 2017 18:59:21 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a2%d9%87%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/ نخستین خط آهن تهران به شهررى بود كه در سال 1261 خ. امتیاز آن را مهندسى فرانسوى به نام بواتال از ناصرالدین شاه قاجار گرفت. به ماشین‌‌هایى كه در این خط به كار افتادند ماشین دودى مى‌‌گفتند. بواتال بر اساس این امتیاز با چند مهندس بلژیكى، شركت راه آهن و ترامواى ایران را تأسیس كرد.

 

 

لوکوموتیو ماشین دودی

 

 اداره این شركت را بعدها چند بلژیكى به دست گرفتند. شركت مزبور طبق قرارداد 99 ساله با دولت ایران وظیفه داشت كه برنامه وسیعى را در زمینه تأسیس شبكه خط آهن و تراموا در ایران اجرا كند، اما در عمل جز همان یك رشته خط آهن بین تهران و رى راه آهنى نساخت و جاى تراموا هم خط واگن اسبى را ایجاد كرد.

 برعكس اروپا در ایران مالكان با عبور خط آهن از زمین‌‌هاى خود مخالفت نمى‌‌كردند و كارشكنى شركت‌‌هاى حمل و نقل و اعتصابات پى در پى كارگران و اخلالگرى ایشان وجود نداشت، بلكه كهنه‌‌پرستى بعضى از مردم مانع كار بود. در ابتدا مردم به تماشاى ماشین‌‌هاى دودى مى‌‌آمدند، ولى كسى سوار نمى‌‌شد. مهندس بلژیكى وقتى كارش را كساد دید به ناصرالدین شاه مطلب را گزارش كرد. شاه نیز با دسته‌‌اى از مشهورترین افراد و سرداران با ماشین دودى به حضرت عبدالعظیم رفتند. مردم بعد از آن براى استفاده از ماشین دودى هجوم آوردند. بچه‌‌ها در بین راه از آن بالا مى‌‌رفتند و هر قطارى مأمور امنیه داشت كه از این‌‌گونه بچه‌‌ها رفع مزاحمت كند.

 

 

ماشین دودی

 

 اولین بلیتى كه در عهد ناصرى براى ماشین دودى چاپ شد با ارزش سه شاهى بود و در زمان مظفرالدین شاه پنج شاهى شد و زمان احمدشاه به هفت شاهى و بعد، ده شاهى رسید. آخرین مبلغ آن دوریال و نیم بود.  ¬ راه آهن.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%b1%d8%a7%d9%87-%d8%a2%d9%87%d9%86-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d9%87%d8%b1%d8%a7%d9%86/feed/ 0 اولین بلیت ماشین دودى https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%af%d9%89/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%af%d9%89/#respond Sun, 19 Mar 2017 17:32:49 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%af%d9%89/ نخستین بلیت راه آهن تهران – رى در زمان ناصرالدین شاه چاپ و منتشر شد و قیمت آن سه شاهى بود.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%a8%d9%84%db%8c%d8%aa-%d9%85%d8%a7%d8%b4%db%8c%d9%86-%d8%af%d9%88%d8%af%d9%89/feed/ 0 انیس آباد https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%b3-%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%b3-%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/#respond Sun, 19 Mar 2017 15:20:18 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%b3-%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/ [اَ] دهى است جزو دهستان فشاپویه رى از شهرستان تهران. / لغتنامه دهخدا.

 در تقسیمات جدید جزو دهستان كلین است و در فرهنگ جغرافیایى ایران جمعیت آن 410 نفر ذكر شده است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%b3-%d8%a2%d8%a8%d8%a7%d8%af/feed/ 0 اندرمان https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-2/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-2/#respond Sun, 19 Mar 2017 14:33:01 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-2/ نام این آبادى در تحفه سامى در ذكر شیخ علاءالدوله درج آمده:

 «شیخ علاءالدوله – متولى مزار «اندرمان» رى است…» / تحفه سامى، ص 178.

 امین احمد رازى در احوال شیخ شهاب الدین على، از این آبادى چنین یاد كرده:

 «… شیخ شهاب الدین على اباعن جد از متولیان امامزاده ابوالحسن است، كه در قریه اندرمان، كه روضه‌‌اى است از روضه‌‌هاى جنان، مدفون است… آبى كه قریب دو آسیا گردش باشد همیشه از میان اندرمان جریان مى‌‌پذیرد و این آب از یك كاریز است و طرفه آن‌‌كه از وقتى كه آن كاریز احداث شده هیچ وقت بایر نگشته و آبش نیز تنزّل ننموده بلكه در تزاید بوده…» / فرهنگ آبادى‌‌هاى ایران

 این دیه امروز نیز آباد است. / احسن التقاسیم، ص 25 نقل از رى باستان، ص 499.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%86%d8%af%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86-2/feed/ 0