دارالفنون – تهران نامه https://tehrannameh.com دانشنامه تاریخی جغرافیایی تهران به کوشش داریوش شهبازی Sun, 28 Mar 2021 10:31:26 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.3 https://tehrannameh.com/wp-content/uploads/2024/10/cropped-logo2-32x32.png دارالفنون – تهران نامه https://tehrannameh.com 32 32 خانه موتمن الاطبا https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%88%d8%aa%d9%85%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b7%d8%a8%d8%a7/ https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%88%d8%aa%d9%85%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b7%d8%a8%d8%a7/#respond Sun, 28 Mar 2021 10:31:26 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%88%d8%aa%d9%85%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b7%d8%a8%d8%a7/ خانه موتمن الاطبا بنگرید به میرزا زین العابدین موتمن الاطبا

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%ae/%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d9%85%d9%88%d8%aa%d9%85%d9%86-%d8%a7%d9%84%d8%a7%d8%b7%d8%a8%d8%a7/feed/ 0 اسلام یوسف خان مسیحی https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c/#respond Fri, 26 Mar 2021 01:30:52 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c/ اسلام یوسف خان مسیحی
یوسف خان ارمنی که در مدرسه دارالفنون طهران بعضی علوم آموخته و پس از آن برای سیاحت به شهر ارومیه رفته و در منازل تجسس مذاهب می نمود تا در شهر ارومیه به منزل آقا سید آقا که از عرفا است رفت. چون آثار شریعت را از آن محفل شرافت نگریست با میل خاطر مسلمان شد و آداب مذهب اسلام را فرا گرفت/مرآت الوقایع،سال 1314قمری،ص89.
واقعه در قزوین
در ماه شوال زنی در قزوین هنگام زادن فوت می شود. شکمش را پاره کرده طفل را صحیح و سالم بیرون آورده به دایه سپردند./ ص136.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%a7%d9%85-%db%8c%d9%88%d8%b3%d9%81-%d8%ae%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%b3%db%8c%d8%ad%db%8c/feed/ 0 معلم خانه دولتی https://tehrannameh.com/list/%d9%85/%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%85-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa%db%8c/ https://tehrannameh.com/list/%d9%85/%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%85-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa%db%8c/#respond Mon, 08 Feb 2021 02:28:18 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%85-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa%db%8c/ معلم‌خانه دولتی –  یکی از نام های دارالفنون بود.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d9%85/%d9%85%d8%b9%d9%84%d9%85-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%87-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa%db%8c/feed/ 0 اولین مدرسه https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87/#respond Sun, 19 Mar 2017 21:01:26 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87/ اولین مدرسه‌‌اى كه به سبك اروپایى در تهران تأسیس گردید مدرسه دارالفنون بود كه در سال 1268 ق. / 1851 م. گشایش یافت. ! رجوع کنید به دارالفنون.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d9%85%d8%af%d8%b1%d8%b3%d9%87/feed/ 0 اولین تئاتر https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%aa%d8%a6%d8%a7%d8%aa%d8%b1/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%aa%d8%a6%d8%a7%d8%aa%d8%b1/#respond Sun, 19 Mar 2017 18:39:25 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%aa%d8%a6%d8%a7%d8%aa%d8%b1/ نخستین سالن تئاتر در زمان ناصرالدین شاه در مدرسه دارالفنون ایجاد شد. بازیگران این تئاتر اتباع بیگانه بودند كه نخستین بار به نمایش ترجمه هایى از آثار مولیر مبادرت كردند.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%88%d9%84%db%8c%d9%86-%d8%aa%d8%a6%d8%a7%d8%aa%d8%b1/feed/ 0 امیر جاهد https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%87%d8%af/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%87%d8%af/#respond Sat, 18 Mar 2017 14:44:53 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%87%d8%af/ محمدعلی امیر جاهد، (۱۲۷۵  تا 1356 تهران) شاعر و تصنیف­ساز بود. او بیشتر دارای مضامین میهنی، اجتماعی، عشقی، سیاسی و فلسفی داشت. وی بیش از صد سرود و تصنیف ساخته است و دو جلد کتاب دارد که جلد اول آن «دیوان امیر جاهد» در سال ۱۳۳۳ و جلد دوم آن نیز در مرداد ۱۳۴۹ چاپ و انتشار یافته است.

او در مکتبخانه شمس در گذر شیخ صفی‌الدین و مدرسه علمیه در خیابان شنی گذراند و برای تکمیل تحصیلات به دارالفنون رفت و در همین حال تا آغازجنگ جهانی اول به کار در روزنامه رسمی و جراید آن زمان به کار خبرنگاری و خدمات مطبوعاتی اشتغال داشت. وی در سال ۱۳۰۵ سالنامه پارس منتشر کرد و آن را ۲۸ سال ادامه داد. وی دبیر انجمن اشاعه واعتلای موسیقی شد و مدتی هم مدیر هنرستان شبانه موسیقی بود.در سال ۱۳۰۸ تصنیف‌های او با صدای قمرالملوک وزیری و تار ارسلان درگاهی و مرتضی نی داود بر روی صفحات ۷۸ دور ضبط شد./ دلنوازان، مجید واصفی، چاپ چهارم، ۱۳۹۰.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%db%8c%d8%b1-%d8%ac%d8%a7%d9%87%d8%af/feed/ 0 اگوست كرزیز https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%da%af%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d9%83%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%b2/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%da%af%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d9%83%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%b2/#respond Thu, 09 Mar 2017 13:30:09 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%da%af%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d9%83%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%b2/ (كرشش) معلم توپخانه مدرسه دارالفنون بود. / روزنامه وقایع اتفاقیه، محرم 1268 ق. نمره چهل و دویم.

 البته چون او تاریخ و جغرافیا و حساب و هندسه را هم به قدر كافى مى‌‌دانست، تدریس این مواد هم به او واگذار شد. وى نظامى بود و درجه ستوانى داشت. / امیركبیر و ایران، ص 254.

 در سال 1274 ق. به منصب سرتیپى نایل گردید. / تهران به روایت تاریخ، ج 2، ص 618.

 نخستین نقشه تهران كه در دارالخلافه به چاپ رسید (1275 ق.) او به كوشش و شاگردان ایرانى‌‌اش در دارالفنون تهیه شد. به نام «كرشش» نیز از او یاد شده است.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%da%af%d9%88%d8%b3%d8%aa-%d9%83%d8%b1%d8%b2%db%8c%d8%b2/feed/ 0 اعتضادالسلطنه (على قلى میرزا) https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b6%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d9%82%d9%84%d9%89-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%b2%d8%a7/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b6%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d9%82%d9%84%d9%89-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%b2%d8%a7/#respond Wed, 08 Mar 2017 01:13:55 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b6%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d9%82%d9%84%d9%89-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%b2%d8%a7/ شاهزاده على‌‌قلى‌‌میرزا متولد 1234 ق. / 1819 م. و متوفى 1298 ق. / 1880 م. مدفون در حضرت عبدالعظیم، پنجاه و چهارمین فرزند فتحعلى شاه از زن پنجاه و دوم او كه نامش «گل پیراهن خانم« و اصلاً از ارامنه تفلیس (لكن معروف به گرجى بوده است) مى‌‌باشد. او بر خلاف اكثر شاهزادگان قاجار فردى با ذوق و با فضل بوده كه در نشر كتب و جراید و اداره مدرسه دارالفنون سهم بزرگى داشته است.

 وى پس از فوت محمد شاه، پیشكار مهد علیا (گویند با وى روابط و مراوده عاشقانه داشته است) همسر شاه و مادر ولیعهد بوده است و در دوران ناصرالدین شاه در سال 1274 ق. به ریاست مدرسه دارالفنون منصوب شد و در 1283 ق. وزارت علوم و صنایع و تجارت و اداره تلگراف‌‌خانه و معادن و مدیریت روزنامه دولتى و علمى و چاپخانه‌‌ها و كارخانه‌‌ها و حكومت ملایر و تویسركان، همه را به عهده داشته است. او نخستین وزیر علوم ایران است. از تألیفات او فلك السعاده، ترجمه كتاب آثار الباقیه ابوریحان بیرونى و اكسیر التواریخ در تاریخ قاجاریه است. / از صبا تا نیما، ص 197.

 اعتضادالسلطنه در دوران حیاتش سه روزنامه منتشر كرد:

 1. روزنامه علمیه دولت علیه ایران كه شماره اول آن در سال 1280 ق. / 11 ژانویه 1864 م. انتشار یافت.

 2. روزنامه ملتى یا ملیت علیه ایران / مجله یادگار، ش 3، ص 51.

 3. روزنامه علمى كه روز دوشنبه 22 ذى‌‌الحجة الحرام 1293 ق. انتشار یافت. / مجله یادگار، ص 60. (البته تاریخ آن اشتباه است.)

 او گاهى شعر مى‌‌سرود و «فخرى» تخلص مى‌‌كرد / تاریخ اجتماعى تهران، ج 2، ص 215.

 از خدماتش اعزام 42 تن محصل فارغ‌‌التحصیل دارالفنون و افراد دیگر به فرانسه است كه تقلیدى از كار برادرش عباس‌‌میرزا و برادرزاده‌‌اش محمد شاه بوده كه در این كار تشویق و ترغیب فرخ‌‌خان امین‌‌الملك كاشانى هم كه تازه از سفارت فرانسه بازگشته بود مؤثر بوده است.

 در گوشه نقشه تهران كه به سال 1309 ق. به اهتمام عبدالغفار به طبع رسیده، نوشته شده است: «به حكم مرحوم مغفور اعتضادالسلطنه وزیر علوم علیقلى‌‌میرزا این كار انجام گردید.»

 در موقع احداث نخستین خط تلگراف در تهران در سال 1272 ق. اعتضادالسلطنه عهده‌‌دار این كار شد. و اولین تلگراف به همین عمارت سلطنتى (ارگ سلطنتى) تا باغ لاله‌‌زار با مساعى كرزیز یا كرشش[1]، صاحب منصب توپچى و معلم دارالفنون، انجام گردید. / شرح رجال ایران، ج 2، ص 445.

 فرحزاد، باغ ییلاقى اعتضادالسلطنه بوده است.

1. Kerziz

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b9%d8%aa%d8%b6%d8%a7%d8%af%d8%a7%d9%84%d8%b3%d9%84%d8%b7%d9%86%d9%87-%d8%b9%d9%84%d9%89-%d9%82%d9%84%d9%89-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%b2%d8%a7/feed/ 0 اسلحه‌‌شناسى https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%ad%d9%87%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%89/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%ad%d9%87%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%89/#respond Tue, 07 Mar 2017 05:07:48 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%ad%d9%87%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%89/ جزو دروسى بود كه در دارالفنون تدریس مى‌‌شد.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d9%84%d8%ad%d9%87%d8%b4%d9%86%d8%a7%d8%b3%d9%89/feed/ 0 ادیب‌‌الدوله https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%88%d9%84%d9%87-2/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%88%d9%84%d9%87-2/#respond Fri, 17 Feb 2017 05:14:57 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%88%d9%84%d9%87-2/ محمدحسین خان، فرزند محمدحسن‌‌خان اصفهانى (1251 – 1315) سى و سه سال ناظم مقتدر دارالفنون بود. در سال 1312 به ادیب‌‌الدوله ملقب شد. / رجال ایران، ج 5، ص 235.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%af%db%8c%d8%a8%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%88%d9%84%d9%87-2/feed/ 0