تپه – تهران نامه https://tehrannameh.com دانشنامه تاریخی جغرافیایی تهران به کوشش داریوش شهبازی Mon, 13 Mar 2017 15:22:31 +0000 fa-IR hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0.2 https://tehrannameh.com/wp-content/uploads/2024/10/cropped-logo2-32x32.png تپه – تهران نامه https://tehrannameh.com 32 32 امامزاده لویزان https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d9%84%d9%88%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d9%84%d9%88%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86/#respond Mon, 13 Mar 2017 15:22:31 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d9%84%d9%88%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86/ برفراز تپه‌‌اى كه در مشرق جاده بین تهران و كوهپایه‌‌هاى شمال شرق قرار دارد، آن‌‌جا كه آبادى شمس آباد تمام مى‌‌شود و خانه‌‌ها و باغ‌‌هاى لویزان آغاز مى‌‌گردد، بقعه‌‌اى به نظر مى‌‌رسد كه ساختمان اصلى آن بناى چهارگوشى با پوشش گنبدى است. به طول و عرض خارجى قریب ده متر و محوطه داخلى آن از هر طرف بیش از هفت متر است.

 اصل بقعه یقیناً بناى قدیمى ساده‌‌اى بوده كه تقریباً به همان حال نگهدارى شده است و در عهد قاجاریه به چهار طرف آن ایوان ساده افزوده، روى تمام بنا را شیروانى زده‌‌اند. مطابق آنچه از زیارت‌‌نامه این بقعه به زحمت برمى‌‌آید، این‌‌جا مرقد چهار برادر به نام‌‌هاى سالم، ابوطالب، رضا و رحیم پسران شیث فرزند كاظم، فرزند على بن الحسین زین‌‌العابدین (ع) مى‌‌باشد و به همین جهت آن را جز به نام «امامزاده لویزان» (در اصل امامزادگان لویزان) طور دیگرى نمى‌‌توان معرفى نمود.

 ضریح مشبكى به طرز موسوم به جعفرى و سبز رنگ به طول كمتر از سه و عرض بیشتر ازدو متر دارد و اهمیت صنعتى و تاریخى در این بقعه دیده نمى‌‌شود. ولى موقعیت زیبا و منظره دلپسند آن كه مشرف به آبادى‌‌هاى مختلف شمیران است جلب توجه مى‌‌نماید. / آثار تاریخى تهران، ص 239.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d9%84%d9%88%db%8c%d8%b2%d8%a7%d9%86/feed/ 0 امامزاده اسماعیل بن زكریا (چیذر) https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%86-%d8%b2%d9%83%d8%b1%db%8c%d8%a7-%da%86%db%8c%d8%b0%d8%b1/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%86-%d8%b2%d9%83%d8%b1%db%8c%d8%a7-%da%86%db%8c%d8%b0%d8%b1/#respond Fri, 10 Mar 2017 01:38:18 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%86-%d8%b2%d9%83%d8%b1%db%8c%d8%a7-%da%86%db%8c%d8%b0%d8%b1/ در پایین تپه چیذر اتاقى ساده با پوشش گنبدى و ایوان كوچكى در مشرق قرار دارد. مختصرى كاشى‌‌كارى از عهد ناصرالدین شاه زینت آن را تشكیل مى‌‌دهد و درخت چنار كهنسالى داشته كه اكنون شاخه‌‌هاى متعدد آن هر یك درختى شده است. این امامزاده به باغستان‌‌هاى چیذر و رستم‌‌آباد مشرف است. مطلب قابل توجه این‌‌كه در روى سنگ‌‌هاى مزارهاى كهنه متعدد نام چیذر را «شیذر« نوشته‌‌اند واین امر مؤید این مطلب مى‌‌باشد كه بالاى تپه كهنه و باستانى چیذر پیش از اسلام آتشكده وجود داشته است. / آثار تاریخى تهران، ص 238.

 نسبت این امامزاده به امام موسى علیه‌‌السلام مى‌‌رسد. / بدایع‌‌الانساب، ص 12، نقل از تاریخ قسمت شمالى تهران، ص 42.

 در این امامزاده كه مانند بقیه امامزاده‌‌ها در قبرستان بنا شده است، فقط یك سنگ قبر در منتهى‌‌الیه زاویه جنوب شرقى زیر بنا به كار رفته و عبارات زیر بر آن حك شده است: «هذا مرقدالمرحومة المغفورة الى رحمتةالله الملك‌‌الغنى فاطر…»

 در ایوان كوچكى كه جلوى امامزاده است، قدیمى‌‌ترین یادگارى آن چنین است: «یا على ادركنى این یادگار محمدحسین ولد میرزا بزرگ دهم شهر رمضان 1266» / جغرافیاى تاریخى شمیران، ج 1، ص 332.

 

امامزاده اسماعیل زرگنده و  قلهک

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%b3%d9%85%d8%a7%d8%b9%db%8c%d9%84-%d8%a8%d9%86-%d8%b2%d9%83%d8%b1%db%8c%d8%a7-%da%86%db%8c%d8%b0%d8%b1/feed/ 0 امامزاده ابوطالب (فرحزاد) https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8-%d9%81%d8%b1%d8%ad%d8%b2%d8%a7%d8%af/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8-%d9%81%d8%b1%d8%ad%d8%b2%d8%a7%d8%af/#respond Fri, 10 Mar 2017 01:00:09 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8-%d9%81%d8%b1%d8%ad%d8%b2%d8%a7%d8%af/ در منتهى‌‌الیه شمالى فرحزاد (فره زاد) آن‌‌جا كه جاده فرحزاد به طرف یونجه‌‌زار و امامزاده داوود مى‌‌رود، بر فراز تپه طرف دست راست جاده در میان انبوه درختان، باغ با نزهتى جلب نظر مى‌‌نماید. این زیارتگاه به نام امامزاده ابوطالب خوانده مى‌‌شود و ساختمان آن به امامزاده عزیز اوین شباهت دارد. بناى اصلى آن شامل حرم مستطیلى به طول شرقى و غربى كمى بیش از چهار متر و عرض قریب سه متر ونیم است كه از سنگ ساخته‌‌اند و دو اتاق كوچك باریك در طرفین مشرق و مغرب آن با نماى آجرى ساده افزوده، ایوان عریضى هم در سمت جنوب یا مدخل بقعه اضافه كرده‌‌اند. به نظر مى‌‌رسد اصل بقعه قدیمى‌‌تر از زمان صفویه باشد. تصور مى‌‌رود اتاق‌‌هاى كوچك و نماى آجرى ساده بقعه، در زمان فتحعلى شاه یا محمد شاه قاجار الحاق شده باشد، به نظر مى‌‌رسد ایوان هم از آثار زمان ناصرالدین شاه باشد.

 ضریح زیبایى به سبك خانه مربع خراطى به طول 2/19 متر و عرض 1/58 متر و ارتفاع 1/62 متر در وسط حرم كوچك بقعه هست كه اگر بى‌‌سلیقگى به خرج نداده و آن را رنگ سبز نكرده بودند، مانند ضریح امامزاده ابوالحسن (شهررى) بسیار جالب توجه‌‌تر بود. در میان ضریح صندوقى ساده با تخته‌‌هاى محكم ساخته‌‌اند كه نوشته و اثرى ندارد. نام صاحب مرقد در زیارت‌‌نامه ابوطالب بن فضل بن زید بن على بن الحسین ذكر گردیده است. مردم عوام این بقعه را امامزاده دنبه! هم مى‌‌خوانند و علت آن را چربى درخت كهنسالى كه نزدیك امامزاده مزبور واقع بوده است، مى‌‌شناسند. / آثار تاریخى تهران، ص 213.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d9%85%d8%a7%d9%85%d8%b2%d8%a7%d8%af%d9%87-%d8%a7%d8%a8%d9%88%d8%b7%d8%a7%d9%84%d8%a8-%d9%81%d8%b1%d8%ad%d8%b2%d8%a7%d8%af/feed/ 0 استودان https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86/#respond Tue, 07 Mar 2017 03:39:08 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86/ «استو» جزو اول استودان به معنى استخوان است؛ پس استودان یعنى استخوان دان و آن ظرفى بوده است كه اغلب از گِل پخته یا سنگ و یا گل و آهک به شكل خمره مى‌‌ساختند و ایرانیان باستان براساس رسوم مذهبى، مردگان خویش را در آن‌‌ها كه بر فراز كوه قرار داده مى‌‌شد، مى‌‌نهادند.

 در قسمت شمالى تهران بزرگ یعنى كوه‌‌هاى شمیران و دامنه‌‌هاى آن نظیر دروس و قیطریه و غیره به موارد بسیارى از آن برمى‌‌خوریم. البته پس از اسلام نیز مردم مردگان را بیشتر در همین حوالى دفن مى‌‌كرده‌‌اند. / رى باستان، ص 368.

 یعنى ایرانیان پس از اسلام آوردن هم براساس همان عادت دیرینه خویش قبرستان‌‌ها را برفراز تپه‌‌ها و بلندى‌‌ها در نظر مى‌‌گرفته‌‌اند.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b3%d8%aa%d9%88%d8%af%d8%a7%d9%86/feed/ 0 ازبكى https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b2%d8%a8%d9%83%d9%89/ https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b2%d8%a8%d9%83%d9%89/#respond Tue, 07 Mar 2017 02:03:34 +0000 http://tehrannameh.com/list/uncategorized/%d8%a7%d8%b2%d8%a8%d9%83%d9%89/ محوطه باستانى ازبكى در 73 كیلومترى غرب تهران در منطقه ساوجبلاغ واقع است. در این محوطه تپه‌‌هاى متعددى با نام‌‌هاى تپه ازبكى، كوموش تپه، جیران تپه، مارال تپه، یان  تپه، دوشان تپه، تپه تختگاه قرار دارد.

 در كاوش‌‌هایى كه اخیراً باستان‌‌شناسان كشورمان در آن‌‌جا انجام داده‌‌اند، به آثار ارزشمند تاریخى با قدمت نُه هزار سال دست یافته‌‌اند كه این آثار همگى حكایت از گستره وسیعى از فرهنگ و تاریخ مردمى دارد كه از هفت هزار سال پیش از میلاد تا دوران مادها در این ناحیه زندگى كرده‌‌اند.

 مادها در 2700 سال پیش شهر وسیعى در این محدوده جغرافیایى داشتند كه با روى كار آمدن هخامنشیان كم كم آن شهر متروك و فراموش شده به‌‌طورى‌‌كه در هیچ یك از متون تاریخى اسمى از آن برده نشده است.

 به تازگى پیكره سنگى متعلق به دوره مادها در كاوش‌‌هایى كه در تپه ازبكى انجام شده كشف گردیده است. این مجسمه سنگى استوانه‌‌اى شكل حدود پانزده سانتى‌‌متر ارتفاع دارد، اما از آن‌‌جا كه در قسمت پایین آن آثار شكستگى وجود دارد احتمالاً اندازه اولیه مجسمه حدود هجده سانتى‌‌متر بوده است. این مجسمه در عین سادگى داراى ظرافت خاصى است و كلاهى كه بر سر دارد، مشابه طرح كلاه مادها در نقوش برجسته سنگى در تخت جمشید و صخره‌‌هاى غرب ایران است. / روزنامه همشهرى، 80/9/7 80/7/19 و 80/10/6.

]]> https://tehrannameh.com/list/%d8%a7%d9%84%d9%81/%d8%a7%d8%b2%d8%a8%d9%83%d9%89/feed/ 0