ح – تهران نامه

حائری و غروی

manger — Fri, 30 Jul 2021 12:59:46 +0000

حائری و غروی– پسوند اسامی علمای شیعه که به جهت تحصیل یا تدریس، در کربلا و نجف اقامت داشته‌اند.

حاج شیخ حسین اشکریز

manger — Tue, 07 Oct 2025 15:56:49 +0000

حاج شیخ حسین اشکریز
او از مشروطه خواهان گمنام ولی مهم تبریز بود. «…تبریز در دوره بعد از آغاز استبداد صغیر تنها شهری بود که علیه دستگاه سلطنت محمدعلیشاه به قیام برخاسته بود، به همین دلیل ستارخان آرزو می کرد کاش شهر دیگری هم به شورش دست می زد تا بلکه شاه فشار خود را از تبریز بردارد. بین انقلابیون تبریزی مردی وجود داشت که گمنام اما مهم بود، وی حاج شیخ حسین اشکریز نام داشت که با کمیته سوسیال دمکرات های قفقاز رابطه داشت. از این راه بین او و تجار و بازرگانان و البته انقلابیون منطقه ارتباطی تنگاتنگ برقرار شد و همین مرد عامل ارتباط بین قیام تبریز و معزالسلطان برادر میرزاکریم خان در رشت بود. با اسلحه ای که از قفقاز وارد ایران می شد و نیز با حمایت معنوی کمیته ایالتی تبریز، در رشت هم شورش به راه افتاد. تبریزیان در قیام خود بسیار سرس-ختانه می جنگیدند و تحت هیچ شرایطی حاضر به عقب نشینی نبودند. عین الدوله راه آذوقه را بر مردم بسته بود و در شهر قحطی بروز کرد. شورش تبریز آن قدر با جباریت به خون آغشته شد که حتی روس و انگلیس با هم توافق کردند که روس ها از ارس بگذرند و راه آذوقه را به روی مردم باز کنند. در هشتم ربیع الثانی 1327 قوای روس وارد تب-ریز شد، آنان در این مقطع نه کسی را کشتند و نه حتی آزادیخواهی را دستگیر کردند. در این زمان حتی دولتین روس و انگلیس از عواقب شورش تبریز خوفناک شده بودند، به همین دلیل به شاه فشار آوردند تا مشروطه را اعاده نماید. در تبریز بالاخره قانونی برای انتخابات مجلس نوشته شد و طبق آن مردم عادی هم می توانستند در انتخابات شرکت نمایند. سیدحسن تقی زاده و ثقة الاسلام تبریزی رئیس شیخیه آذربایجان که مشاوران کمیته ایالتی تبریز برای اصلاح نظامنامه انتخابات بودند در این لایحه اظهارنظر می کردند و از آن سوی شاه هم ظاهراً با انجمن تبریز همکاری می کرد.»(مهدی مجتهدی: تقی زاده، روشنگری ها در مشروطیت ایران، انتشارات دانشگاه تهران، 1357، ص147)

حاج مهدی رمال

manger — Sun, 09 May 2021 03:13:53 +0000

حاج مهدی رمال – بنگرید به تکیه رضاقای خان

حاجب الدّوله

manger — Fri, 30 Jul 2021 12:58:23 +0000

حاجب الدّوله– در زمان پادشاهی ناصرالدّین شاه، به فرّاشباشی، حاجب الدّوله می‌گفتند.

حاجی علی رضای خواجه(حاجی دایی)

manger — Tue, 01 Jul 2025 08:49:33 +0000

حاجی علی رضای خواجه(حاجی دایی)
آغا حسین بلوچ از اسرای آقا محمد خان قاجار و حاجی میرزا علی رضای خواجه، برادر حاجی قوام شیرازی موسوم به حاجی دایی، دوتن از خواجگان ایرانی حرمسرای فتحعلیشاه بودند(عضدالدوله، ص 57). در دورۀ فتحعلیشاه و محمد شاه بسیاری از خواجگان به بالاترین مقامها و مراتب دیوانی رسیدند.

حافظ الصحه

manger — Sun, 20 Apr 2025 07:28:11 +0000

حافظ الصحه- پولاک، اولین معلم طب دارالفنون، در سفرنامه‌اش می‌نویسد که اولین بیمارستان در سومین سال اقامت وی در تهران، مطابق با ۱۲۷۱ق./۱۸۵۵م.، به وسیله خود وی ایجاد شد. بیمارستان در خارج شهر و در کنار راهی ساخته شد که بعدها خیابان علاءالدوله در بستر آن شکل گرفت. در ۱۲۹۰ق./۱۸۷۳م. دومین بیمارستان تهران ساخته شد. تأسیس این بیمارستان به همت اعتضادالسلطنه، وزیر علوم صورت گرفت و جای آن در نزدیک میدان مشق بود که امروزه بیمارستان سینا در آن واقع است. اعتمادالسلطنه در ۱۲۹۳ق./ ۱۸۷۶م. گزارش می‌دهد که مجلس حافظ الصحه در دارالخلافه به ریاست نواب والا اعتضادالسلطنه وزیر علوم و معادن در کمال نظم دایر است.( اعتمادالسلطنه، مرآة ‌البلدان، ج۲، ص۱۷۸۷، ۱۳۶۷ش.)در هر جلسه موالید و متوفیات چند روز و یا حدود یک ماه تهران قرائت می‌گردید و درباره علت مرگ و میرها هم بررسی‌های لازم به عمل می‌آمد. در ۱۳۰۶ق./۱۸۸۹م. بیمارستان دیگری در خیابان دوشان‌تپه تهران در اراضیِ میرزا علی‌خان امین‌الدوله به خرج مبلغان مذهبی آمریکایی تأسیس‌ گردید که ۵۰ هزار دلار آمریکا صرف آن شد.(سدیدالسلطنه، ج۱، ص۳۹۱، ۱۳۶۲ش.)

حافظ الصّحه

manger — Fri, 30 Jul 2021 12:56:03 +0000

حافظ الصّحه– رئیس بهداری.

حافظ‌الاصوات

manger — Fri, 02 Jan 2026 07:48:52 +0000

حافظ‌الاصوات
درصفحه 148 کتاب «المآثروالاثار» اعتمادالسلطنه، از ورود وسایلی چون؛ میزان‌الهوا، میزان‌الارتفاعات، میزان‌الحرکه و حافظ‌الاصوات یا گرامافون به ایران یاد شده است.

حاکم تهران

manger — Wed, 17 Dec 2025 18:51:03 +0000

حاکم تهران
«کامران ميرزا داييي داشت که در آغاز معمار بود و در نتيجه رشد خواهرزاده اش، ترقي کرد و به جايي رسيد که وزير نظام لقب گرفت و شغل وزير نظام در آن موقع خزانه داري ارتش بود. معروف است که اين مرد، بي سواد و در ضمن بسيار سختگير بود و مدتي حکمراني تهرن را داشت و به اندازه اي سختگيري مي کرد که وقتي نان در تهران کمياب و گران شد، و وي براي ترساندن نانواها و عبرت گرفتن ديگران، دستور داد يکي از نانواها را در تنور انداختند و سوختند! ديگر از کارهايي که به او نسبت داده اند، اين است که روزي شاهزاده در جشن ولادت پدرش هيأت مأمورين سياسي تهران را در همين باغ اميريه به شام دعوت کرده بود. صبح که مي خواست به حمام برود، به وزير نظام دستور داد که ميز بزرگ را در وسط تالار زير چهلچراغ بگذارند و کسي به آن دست نزند تا از حمام برگردد. وزير نظام که مردي عامي بود، تصور کرد که مراد از ميز بزرگ چنان که عوام تلفظ مي کنند، ميرزا بزرگ است و ميرزا بزرگ مرد محترمي بود که از مستوفيان معروف دربار بود. مأموري به خانه ميرزا بزرگ فرستاد و پيرمرد را به خشونت هرچه تمامتر پياده از راه دور با سرشکستگي تمام به آنجا بردند و او را در زير چهلچراغ نگاه داشتند و سربازي را گماشتند که حق نداشته باشد از آنجا تکان بخورد و حتي از روي اين پا به روي آن پا بجنبد. در آن زمان اعيان ساعتها در حمام مي ماندند و تا سرو ريش و سبيل را با رنگ و حنا کاملاً سياه نکنند، بيرون نمي آمدند. به همين جهت شاهزاده هم چندين ساعت در حمام ماند و نزديک عصر بيرون آمد و در تمام اين مدت پيرمرد بخت برگشته بيچاره در زير چهلچراغ ايستاده بود و نمي دانست چه گناهي مرتکب شده که بدين گونه او را تنبيه مي کنند!
نکته ديگري درباره کامروان ميرزا هست که معرف بسياري خوبي از ذوق ادبي آن دوره است. در آن زمان معمول بود که همه کس از زن و مرد مهري داشت که به جاي امضا به کار مي برد و هرکه مهمتر بود، مي بايست مهرش بزرگتر و مطالبي که در روي آن هست، مشکل تر باشد و حتي برخي بالاي مهر نقش شير و خورشيد و يا کشکول و تبرزين مي گذاشتند. اشخاصي که خيلي دعوي تقوا داشتند، در پي آيه اي از قرآن يا حديثي يا جمله اي عربي مي گشتند که نام آنها در آن ميان باشد و کساني که اين جنبه تقوا و روحانيت در آنها نبود، شعري که شامل اسم و عناوين القاب و خصوصيات آنها بود، به شاعري دستور مي دادند و روي مهر خود نقش مي کردند و آن شعر را سجع مُهر مي گفتند. سجع مهر ناصرالدين شاه اين بود.
تا که دست ناصرالدين خاتم شاهي گفت
صيت عدل و دولتش از ماه تا ماهي گرفت
سجع مهر کامران ميرزا بدين گونه بود:
کامران عبد شاه مهر سرير
نايب السلطنه اميرکبير
بالاتر از باغ اميريه و نزديک دروازه باغ شاه آن روز، پارک بزرگي بود که نخست ميرزا محمودخان حکيم الملک، طبيب مخصوص و وزير دربار مظفرالدين شاه ترتيب داده بود و پس از مرگش، وراث او به شعاع السلطنه پسر دوم مظفرالدين شاه فروختند. در ضلع شمالي خيابان سپه، دو باغ بزرگ بود نخست آنکه به عبدالحسين ميرزا فرمانفرما پر خاندان فيروز و خاندان فرمانفرماييان امروز تعلق داشت و قسمتي از آن امروز به کاخهاي خاندان سلطنت تبديل شده و بالاتر از آن باغي بود قدري از آن کوچکتر که حاج ناصرالسلطنه تبريزي از خانواده ديبا که مدتي رئيس شهرباني تهران يا اداره نظميه به اصطلاح آن روز بود، آباد کرده بود.»(نفیسی، گشت و گذاری در تهران قدیم)

حاکم تهران

manger — Fri, 02 Jan 2026 07:49:34 +0000